31 مامىرىندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ "بولاشاق ٷشٸن ەستەلٸك" جىل سايىنعى حالىقارالىق جوباسى اياسىندا "قوعامدىق كەلٸسٸم" كمم ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن جەنە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كٷنٸنە ارنالعان عىلىمي كونفەرەنتسييا ٶتكٸزدٸ, - دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
ٸس-شارا ونلاين فورماتتا ٶتتٸ. كونفەرەنتسييا جۇمىسىنا عالىمدار, جوو وقىتۋشىلارى, مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن مەكەمەلەردٸڭ قىزمەتكەرلەرٸ, ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەردٸڭ ٶكٸلدەرٸ, قۋعىن-سٷرگٸنگە ۇشىراعانداردىڭ ۇرپاقتارى قاتىستى.
كونفەرەنتسييانى اشقان "قوعامدىق كەلٸسٸم" كمم باسشىسى ە.نۇعمانوۆ كونفەرەنتسييا – قۋعىن-سٷرگٸن كەزەڭٸندە كٸنەسٸز زارداپ شەككەندەرگە دەگەن قۇرمەت ەكەنٸن, سول ارقىلى ٶتكەن عاسىردىڭ 20-30-شى جىلدارى بٸزدٸڭ حالقىمىزدىڭ ٷلەسٸنە تٷسكەن اۋىر سىناقتار تۋرالى ەستەلٸك ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
جارقىن بولاشاق ٷشٸن حح عاسىردىڭ قايعىلى تاريحىن بٸلۋ جەنە ەستە ساقتاۋ ماڭىزدى. بٷگٸندە ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن تولىق اقتاۋ جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك جەنە ٶڭٸرلٸك كوميسسييالار جۇمىس ٸستەيدٸ, - دەپ اتاپ ٶتتٸ ەرمەك بەكەنۇلى.
ٸس-شارا باستالار الدىندا قاتىسۋشىلار ستاليندٸك قۋعىن-سٷرگٸن جىلدارىندا قازا تاپقانداردى بٸر مينۋت ٷنسٸزدٸكپەن ەسكە الدى.
تاريحشى-عالىمدار ە. ەلجانوۆا مەن م. ٶتەگەنوۆ بايانداما جاساپ, حالىقتاردىڭ قازاقستانعا جەر اۋدارىلۋىنىڭ سەبەپتەرٸ مەن سالدارى, "الاش" قوزعالىسىنىڭ قوعامدىق-ساياسي قىزمەتٸ, ساياسي قۋعىن-سٷرگٸننٸڭ قۇربانى بولعان ونىڭ مٷشەلەرٸنٸڭ قايعىلى تاعدىرى تۋرالى ەڭگٸمەلەدٸ.
ەر جىلدارى قازاقستانعا 800 مىڭعا جۋىق نەمٸس, 102 مىڭ پولياك, 550 مىڭ كاۆكاز حالىقتارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ, 18,5 مىڭ كورەي وتباسى جەر اۋدارىلدى. دەپورتاتسييالانعان حالىقتاردىڭ ٶكٸلدەرٸ مەن ۇرپاقتارى ل. حاۆرۋشينا, ن.م. ناگاچەۆسكايا, ت. حاشيەۆا قازاق حالقىنا العىسىن بٸلدٸرە وتىرىپ, دەپورتاتسييا جىلدارى تۋرالى, ولاردىڭ اتا-انالارىنا, اتا-ەجەلەرٸنە قانداي قيىندىقتارمەن بەتپە-بەت كەلۋگە تۋرا كەلگەنٸ جەنە حالىقتار دوستىعى قالاي نىعايتىلعانى تۋرالى ەڭگٸمەلەرٸ جەنە ەستەلٸكتەرٸن بٶلٸستٸ.
كونفەرەنتسييادا وبلىستىڭ مەملەكەتتٸك مۇراعاتى دايىنداعان اقمولا وبلىسىنداعى 1919-1954 جىلدارداعى ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن تۋرالى مۇراعات قۇجاتتارىنىڭ جيناعى تانىستىرىلدى.
كونفەرەنتسيياعا قاتىسۋشىلار تاريحي جادىنى ساقتاۋ – بۇل بولاشاق ۇرپاق الدىنداعى پارىز ەكەنٸن ايتتى. ولار ٷشٸن حح عاسىرداعى قايعىلى وقيعالار ادامگەرشٸلٸك, بٸرلٸك جەنە كەلٸسٸم ساباعى بولۋى تيٸس دەگەن پٸكٸرمەن بٸراۋىزدان كەلٸستٸ.
دەل وسى كٷنٸ "قوعامدىق كەلٸسٸم" كمم ديرەكتورى نۇرحاننىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن "ۇلى ٷمٸت: قاسيەتتٸ مەن تاعىلىمى" اتتى دٶڭگەلەك ٷستەل ٶتتٸ. ٸس-شاراعا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جانىنداعى ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەردٸڭ, قوعامدىق كەلٸسٸم كەڭەسٸنٸڭ, انالار كەڭەسٸنٸڭ جەنە "بٸرلٸك" اقساقالدار كەڭەسٸنٸڭ مٷشەلەرٸ قاتىستى.
كەزدەسۋ بارىسىندا رمۋ پروفەسسورى ق.جۇبانوۆا, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ن.ابدۋللاەۆ "قازاقستان تاريحىنىڭ اق بەتتەرٸ" تاقىرىبىندا بايانداما جاسادى.
جيىن كەزٸندە "ۆايناح" شەشەندەر ۇيىمىنىڭ تٶراعاسى ساعاەۆ حاسان, "ۆوزروجدەنيە" نەمٸستەر ۇيىمىنىڭ تٶراعاسى شينكارەنكو ەلەنا, "قوعامدىق كەلٸسٸم" كمم مامانى ساپاروۆ تٷلكٸباي ساياسي قۋعىن-سٷرگٸننٸڭ سالدارى تۋرالى ٶز پٸكٸرٸن بٸلدٸرٸپ, جاستاردى تاريحتى زەردەلەۋگە شاقىردى.
ايتا كەتەيٸك, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ەل ٸشٸندەگٸ تاريحي, مەدەني شارالارعا بەلسەندٸ ارالاسىپ, جۇمىس ٸستەيتٸن ۇيىم.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, 31 مامىرىندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ "بولاشاق ٷشٸن ەستەلٸك" جىل سايىنعى حالىقارالىق جوباسى اياسىندا "قوعامدىق كەلٸسٸم" كمم ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن جەنە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كٷنٸنە ارنالعان عىلىمي كونفەرەنتسييا ٶتكٸزدٸ.
ٸس-شارا ونلاين فورماتتا ٶتتٸ. كونفەرەنتسييا جۇمىسىنا عالىمدار, جوو وقىتۋشىلارى, مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن مەكەمەلەردٸڭ قىزمەتكەرلەرٸ, ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەردٸڭ ٶكٸلدەرٸ, قۋعىن-سٷرگٸنگە ۇشىراعانداردىڭ ۇرپاقتارى قاتىستى.
