سانجار بوقاەۆتىڭ ٸسٸ بويىنشا المالى اۋداندىق سوتىندا كۋەگەر رەتٸندە قوعام بەلسەندٸسٸ سالتانات تەشٸموۆادان جاۋاپ الىندى. ونىڭ سٶزٸنەن كەيٸن بەلسەندٸنٸڭ قۇقىق بۇزۋشىلىقتارى مەن زاڭسىز اعاش كەسۋ تۋرالى جارييا مەلٸمدەمەلەرٸ ەشقانداي قۇجاتپەن راستالماعانى, تەك قاۋەسەتتەرگە, بولجامدارعا جەنە باسپاسٶز تاقىرىپتارىنا نەگٸزدەلگەنٸ انىقتالدى.
«Samal Development» كومپانيياسىنىڭ تۇرعىن ٷي كەشەنٸن سالىپ جاتقانى تۋرالى مەسەلەنٸ تالقىلاۋ كەزٸندە كۋەگەردٸڭ جاۋابى ەرەكشە نازار اۋدارتادى. باستاپقىدا ول قۇرىلىس سالۋشىنىڭ تابيعي پارك اۋماعىنا كٸرگەنٸن مەلٸمدەگەن. الايدا پروكۋروردىڭ ناقتىلايتىن سۇراقتارىنان كەيٸن تەشٸموۆا جاۋابىن ٶزگەرتٸپ, قۇرىلىس جۇمىستارى «اۋماققا جاپسارلاس» جٷرگٸزٸلگەنٸن ايتتى. كەيٸن, تٸپتٸ بۇل جٶنٸندە ناقتى ەرٸ شىنايى دەرەكتەردٸ بٸلمەيتٸنٸن مويىندادى. مەملەكەتتٸك ايىپتاۋشىنىڭ تيٸستٸ قۇجاتتاردىڭ بار-جوعى تۋرالى تٸكەلەي سۇراعىنا كۋەگەر بۇل جاعدايدان تەك «تۇرعىنداردىڭ سٶزٸنەن جەنە باق-تان» حاباردار ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
قوعام بەلسەندٸسٸنٸڭ زاڭسىز اعاش كەسۋ تۋرالى مەلٸمدەمەلەرٸ دە دەل وسىلاي نەگٸزسٸز بولىپ شىقتى. تەشٸموۆا شامامەن 80 اعاشتىڭ زاقىمدانعانىن جەنە پوليتسييانىڭ بۇعان قاتىستى ەشقانداي ەرەكەت جاساماعانىن كەسٸپ ايتتى. الايدا مەسەلەنٸ ەگجەي-تەگجەيلٸ تالقىلاۋ بارىسىندا كەسٸلگەن اعاشتاردىڭ ناقتى سانى تۋرالى دا, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قانداي پروتسەستٸك شارالار قابىلداعانى جٶنٸندە دە كۋەگەردٸڭ شىنايى دەرەكتەرٸ جوق ەكەنٸ انىقتالدى.
سونداي-اق, كۋەگەر اۋرۋعا شالدىققان 11,4 مىڭ اعاشتى سانيتارلىق ماقساتتا كەسۋ جوسپارلانىپ وتىر دەگەن مەسەلەنٸ قوزعاعاندا دا باسپاسٶزدەگٸ ماتەريالعا سٷيەندٸ. پروكۋرور سوتتىڭ نازارىن بۇل مەسەلەگە قاتىستى بەيٸندٸ ۆەدومستۆونىڭ بۇعان دەيٸن-اق تەرٸسكە شىعاراتىن مەلٸمدەمەلەردٸ جاساپ, تٷسٸنٸكتەمە بەرگەنٸنە اۋداردى. تەشٸموۆانىڭ ٶزٸ دە سوتتا وسى ۋاقىتقا دەيٸن رەسمي مەلٸمەتتەردەن حابارسىز ەكەنٸن مويىندادى.
كۋەگەردٸڭ توعايدىڭ جاي-كٷيٸنە قاتىستى ۋەجدەرٸ دە ەرەكشە نازار اۋدارۋعا تۇرارلىق. قاراڭعى توعايدى اباتتاندىرۋ قاجەتتٸگٸنە كٷمەن كەلتٸرگەن قوعام بەلسەندٸسٸ توسىن مەلٸمدەمە جاسادى. ونىڭ ايتۋىنشا, باۋم توعايىنا جارىق ورناتۋدىڭ قاجەتٸ جوق, ٶيتكەنٸ وندا «زورلاۋ وقيعالارى كٶپ ەمەس».
جاۋاپ الۋ قورىتىندىسى بويىنشا مەملەكەتتٸك ايىپتاۋ تاراپى كۋەگەردٸڭ ٶز تۇجىرىمدارىن باستاپقى دەرەككٶزدەردەن حابارسىز بولسا دا جاسايتىنىن انىقتادى. ستاتيستيكالىق مەلٸمەتتەر تالقىلانعان كەزدە تەشٸموۆا ناقتى اقپارات كٶزٸن اتاي المادى. ول تٸپتٸ اقپاراتتى قاتە تٷسٸنگەن نەمەسە جاڭساق قابىلداعان بولۋى مٷمكٸن ەكەنٸن دە جوققا شىعارمادى. سونىمەن قاتار بەلسەندٸ توعايدى اباتتاندىرۋ مەسەلەسٸنە قاتىستى جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىنداردىڭ جاپپاي نارازىلىعى بولعانىن العا تارتقانىمەن, بۇل تالقىلاۋعا شامامەن ون شاقتى عانا تۇرعىن قاتىسقانى بەلگٸلٸ بولدى.
قورعاۋ تاراپىنىڭ كۋەگەرٸ رەتٸندە سٶز سٶيلەگەن تەشٸموۆا ٶزٸ بايقاماي سوتقا ايىپتاۋ نۇسقاسىن راستايتىن دەلەلدەر ۇسىندى. قوعام بەلسەندٸسٸ بوقاەۆپەن جەكە حات الماسۋىن سوتقا تاپسىردى. وندا ول 26-سى كٷنٸ بەلسەندٸلەرمەن بٸرگە باۋم توعايىنا كەلەتٸنٸن حابارلاعان. تەرگەۋ ماتەريالدارىنا سەيكەس, بوقاەۆ دەل وسى حابارلامانى العاننان كەيٸن, ياعني بٸر كٷن بۇرىن اعاشتاردى كەسۋگە كٸرٸسٸپ, «جالعان قويىلىمعا» دايىندالعان. وسىلايشا, قورعاۋ تاراپىنىڭ كۋەگەرٸ ٶز قولىمەن ايىپتاۋ تاراپى كەلتٸرگەن وقيعالاردىڭ حرونولوگيياسى مەن ينستسەنيروۆكانىڭ ىقتيمال سەبەبٸن راستادى.
جاۋاپ الۋدىڭ سوڭىندا مەملەكەتتٸك ايىپتاۋ تاراپى 26 قازانداعى, ياعني اعاشتاردىڭ الدىن الا كەسٸلگەنٸ انىقتالعان كٷنگٸ وقيعالارعا ەگجەي-تەگجەيلٸ توقتالدى. تەشٸموۆا بۇل وقيعانىڭ تٸكەلەي كۋەگەرٸ بولماعانىن مويىندادى. ال وقيعانىڭ بولعان ۋاقىتى تۋرالى تۇجىرىمىن جاڭا كەسٸلگەن اعاشتارعا قاراپ قانا جاساعانىن ايتتى.
كوممەرتسييالىق قۇرىلىس جٷرگٸزٸلٸپ جاتقانى تۋرالى نۇسقا دا تٷبەگەيلٸ جوققا شىعارىلدى. كۋەگەر توعايعا ٸرگەلەس اۋماقتا سالىنعان بٸردە-بٸر تۇرعىن ٷي كەشەنٸ جوق ەكەنٸن راستادى. اعاش دٸڭدەرٸنە زاقىم كەلتٸرگەن بولۋى مٷمكٸن دەگەن مەردٸگەر كومپانييانىڭ اتاۋىن دا اتاي المادى.
سونىمەن بٸرگە قوعام بەلسەندٸسٸ تەرگەۋ ٷشٸن ماڭىزدى بٸر جايتتى – بۇتالاردىڭ اراسىنان تاستاپ كەتكەن بەنزينمەن جۇمىس ٸستەيتٸن ارانىڭ تابىلعانىن راستادى. الايدا پروكۋروردىڭ كەسٸلگەن اعاشتاردى العاش بولىپ ناقتى كٸم انىقتاعانى تۋرالى بٸرنەشە رەت قويعان سۇراعىنا كۋەگەر جاۋاپ بەرە المادى. ول بۇل جايتتى ەسٸنە تٷسٸرە المايتىنىن ايتتى.