Jemqorlyq qylmystar qai óńirlerde kóp?

Jemqorlyq qylmystar qai óńirlerde kóp?


QR Sybailas jemqorlyqqa qarsy is-qimyl agenttigi qazaqstandyqtar para berýge májbúr bolatyndai jaǵdai ádeiige jasalady dep esepteidi. Bul týraly QazAqparat finprom.kz saityna silteme jasap habarlaidy.

2021 jyldyń qańtar-qarasha aralyǵynda elde 1,6 myń jemqorlyq isi tirkelgen. Bul ótken jylǵa qaraǵanda 33,5% az. 2020 jyldyń osy kezeńinde mundai 2,4 myń (+5,5%) qylmys tirkelgen. 

Óńirler boiynsha jemqorlyq qylmystarynyń basym bóligi Almatyda jasalǵan: 160 jaǵdai – bir jyl burynǵy kórsetkishten 8,6% tómen. Jemqorlyq boiynsha «kóshbasshylar» úshtigine Nur-Sultan (145 jaǵdai, minýs 28,2%) jáne Shymkent (128 jaǵdai, minýs 3%) kiredi. 

Sybailas jemqorlyqqa qatysty kórsetkishi eń tómen óńir – Aqtóbe oblysy: 47 jaǵdai – bir jyl burynǵydan 42% tómen. 

Barlyq quqyu buzýshylyqtyń 35,8% para berýge tiesili – 564 jaǵdai, ótken jylǵydan 12% az. Eń «tanymal» qylmystardyń úshtigine para alý (433 jaǵdai) jáne sybailas jemqorlyq alaiaqtyǵy (161 jaǵdai) kirgen. 

Jyl basynan beri QR-da qylmystyq sybailas jemqorlyq quqyq buzýshylyq jasaǵan 921 adam anyqtaldy. Bul kórsetkish bir jyl burynǵyǵa qaraǵanda 11,3% tómen. 

Onyń ishinde 352 adam para berý, 231 adam para alý, 114 adam sybailas jemqorlyq alaiaqtyǵy, 84 adam laýazymdyq ókilettikterin asyra paidalaný, 73 adam ózine senip tapsyrylǵan bóten múlikti iemdený nemese jaratý isi boiynsha ustaldy.

Alqabiler sotyna barlyǵy 921 adamnan 811 adam jiberildi. Olardyń kópshiligi – Ishki ister organdarynyń qyzmetkerleri (159 adam), ákimdikter men olardyń qurylymdyq bólimsheleriniń qyzmetkerleri (143 adam), Qarjy ministrliginiń qyzmetkerleri (34 adam), Ishki ister ministrligi Qylmystyq-atqarý júiesi komitetiniń qyzmetkerleri (20 adam), Aýyl sharýashylyǵy ministrliginiń qyzmetkerleri (15 adam).

Adam ózi para berýge májbúr bolatyn jaǵdailar elimizde ádeii jasalýda, dep habarlaidy QR Prezidenti janyndaǵy Ortalyq kommýnikatsiialar qyzmeti. 2015 jyly «para berý» baby boiynsha faktiler barlyq qylmystyń 10% qurasa, osy jyly bul kórsetkish úshten bir bóligine jetip otyr. 

Adamdar sheneýnikterdi paraǵa satyp alýǵa sanaly túrde barady, óitkeni QR-da biýrokratiialyq kedergiler ádeii qoldan jasalady.