Foto: uiymdastyrýshylardan
Almatyda Dúniejúzilik gemofiliia kúnine orai arnaiy baspasóz konferentsiiasy uiymdastyryldy. Is-sharany "Takeda Qazaqstan" farmatsevtikalyq kompaniiasy gemofiliia salasyndaǵy jetekshi sarapshylardyń qoldaýymen ótkizdi. Konferentsiianyń basty maqsaty — halyqty, dárigerlerdi, naýqastar men olardyń qamqorshylaryn sirek kezdesetin syrqat týraly aqparattandyrý jáne zamanaýi diagnostika men emdeý ádisterimen tanystyrý, dep habarlaidy Ult.kz.
Gemofiliia degenimiz ne?
Gemofiliia — qannyń uiý úderisi buzylatyn genetikalyq aýrý. Álemde bul syrqat shamamen 10 000 adamnyń birinde kezdesedi. Qazaqstan Respýblikasynyń Densaýlyq saqtaý ministrliginiń málimetinshe, 2024 jyldyń sońynda elimizde gemofiliiamen aýyratyn 1 559 naýqas tirkelgen, olardyń 678-i — balalar. Eger aýrý ýaqytyly emdelmese, qan ketýler aýyr asqynýlarǵa, múgedektikke jáne tipti ólimge ákelýi múmkin.
Zamanaýi meditsina jetistikteri
Meditsinadaǵy jetistikter gemofiliiamen aýyratyn naýqastarǵa tolyqqandy ómir súrý múmkindigin syilap otyr. Zamanaýi diagnostika jáne terapiia ádisteri qan ketýdi baqylaýǵa jáne asqyný qaýpin azaitýǵa kómektesedi. Sonyń nátijesinde aýrýdyń aýyr túrimen aýyratyn adamdardyń ómir súrý uzaqtyǵy 75-77 jasqa deiin jetýi múmkin.
Talqylanǵan máseleler
Konferentsiia barysynda sarapshylar gemofiliiamen aýyratyn naýqastardyń ómir sapasyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan keshendi tásildiń qajettiligin atap ótti. Tómende talqylanǵan negizgi máseleler berilgen:
-
Bilimniń jetkiliksizdigi. Aýrý týraly halyqtyń habardar bolmaýy, stigma jáne áleýmettik shettetý máseleleri.
-
Qan ketý qaýpi. Tipti bolmashy jaraqattyń ózi aýyr asqynýǵa ákelýi múmkin.
-
Asqynýlar. Sozylmaly aýyrsyný, býyndardyń zaqymdalýy, múgedektik.
-
Fizikalyq belsendiliktiń shektelýi. Durys tańdalǵan sport túrleri (júzý, jaiaý júrý, badminton, velosiped tebý) bulshyq etterdi nyǵaityp, qan ketý qaýpin azaitady.
-
Keshendi tásil. Diagnostikadan bastap, emdeýdiń jeke josparyn ázirleýge deiingi mýltidistsiplinarlyq jumys qajettiligi.
Foto: uiymdastyrýshylardan
Sarapshylar pikiri
Dáriger Óskenbaeva Uljalǵas Aitjanqyzy, Almaty qalasynyń bas shtattan tys balalar gematology:
"Zamanaýi emdeý ádisteri gemofiliiamen aýyratyn adamdardyń ómir sapasyn jaqsartýǵa zor múmkindik beredi. Aýyr gemofiliiamen aýyratyn naýqastar jylyna keminde 4 ret, al jeńil túrimen aýyratyndar 1-2 ret dárigerge qaralýy tiis. Bul olardyń ómir súrý sapasyn jaqsartýdyń negizgi sharty."
"Takeda Qazaqstan" JShS direktory Mihail Vladimirov:
"Biz meditsinalyq sheshimderdi ǵana emes, sondai-aq bilim berý baǵdarlamalaryn jáne áleýmettik qoldaýdy qamtityn keshendi tásilderdi usynamyz. Bul gemofiliiamen aýyratyn adamdarǵa bolashaqqa senimmen qaraýǵa múmkindik beredi."
Áleýmettik bastamalar
"Takeda" kompaniiasynyń bastamalarynyń biri — "Áli jáne onyń ishki álemi" atty ertegini jaryqqa shyǵarý. Bul týyndy gemofiliiamen aýyratyn balalarǵa ózderiniń jalǵyz emes ekenin jáne ómirden úmit úzbeý kerektigin uǵyndyrýǵa baǵyttalǵan.
