Búgin Parlament Májilisiniń jalpy otyrysynda depýtat Janarbek Áshimjanov Bilim jáne ǵylym ministri Ashat Aimaǵambetovtiń atyna «Álippe» jáne «Ana tili» oqýlyǵyna qatysty depýtattyq saýalyn joldady.
Depýtat atap ótkendei, bastaýyshta saýat ashýdyń «Álippe» kezeńin durys qalyptastyryp, ǵylymi negizde jetildirý asa mańyzdy.
«Biz bilimniń irgetasy sanalatyn sol «Álippeden» esh negizsiz bas tarttyq. Aradaǵy «Álippesiz» ótken jyldar sol qadamnyń úlken qatelik bolǵanyn anyq kórsetti. Oqý salasy onsyz da ońbai turǵan edi, 2019 jyldyń sońynda Ekonomikalyq yntymaqtastyq jáne damý uiymy (EYDU) men Bilim jetistikterin baǵalaý jónindegi halyqaralyq qaýymdastyq (EA) bilim berý salasyndaǵy úsh halyqaralyq salystyrmaly zertteýdiń nátijelerin jariialady. Qazaqstan bul uiymdardyń zertteýi boiynsha úsheýinde de aýtsaider boldy. Osy oraida, ulttyq tárbiege basa nazar aýdarýdy mindettegen Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev sapaly jáne kásibi oqýlyq ázirleýdi qatań tapsyrǵan. Bilim jáne ǵylym ministri jańa álippe A.Baitursynulynyń ádistemesi negizinde ázirlenetinine búkil halyqty sendirdi. Jáne búkil qoǵam kútip otyrǵan jańa «Álippe» bilim berý júiesine Baitursynulynyń salǵan izimen qaita oralady degen senimde», - dep toqtaldy depýtat.
Onyń aitýynsha, biyl 400 myńǵa jýyq alty jasar bala mektep tabaldyryǵyn attamaq.
«Búginde sol qoǵam baqylaýyndaǵy oqýlyqtardyń jai-kúii qalai? «Álippe» ázirleý jobasyna qansha eńbek tústi? «Álippe» men «Ana tilin» kimder jáne qalai jazyp jatyr? Ashyqtyq pen báseke qai deńgeide? Qandai kriteriilermen baǵalandy? Oqýlyqqa tapsyrys berýshi kim? Ozyq oqýlyqty anyqtaityn ministrlik janynan qurylǵan arnaiy saraptamalyq komissiia qalai jasaqtalady? Qandai mamandardan qurylǵan? Bul komissiiaǵa baspalardyń «barmaq basty, kóz qysty» yqpaly joq pa? Oqýlyq pen oqý-ádistemelik kesheniniń jobasyn ázirlep, baspaǵa tapsyrý jaýapkershiligi nege tikelei ministrliktiń quzyrynda emes? Bul saýaldar basynan nebir synaqty ótkizgen bilim salasynda áli kúnge ashyq tur. Jalpy, «Álippemen» qatar engiziletin basqa da jańa oqýlyqtardyń daiyndyǵy men sapasynyń jai-kúii týraly ata-analar tarapynan suraq kóp», - dedi Janarbek Áshimjanov.
«Jalpy, «Álippe» men «Ana tili» oqýlyqtarynyń taǵdyry áleýmettik jelidegi qoldan uiymdastyrylǵan daýystar men bes-alty júz adamnyń basqan «laik» arqyly laiyq dep tanylmaý kerek. Jas urpaqtyń sanasyna sáýle quiatyn oqýlyq sapasy – birinshi kezektegi ulttyq jaýapkershilik. El nazaryn aýdarǵan «Álippe» men «Ana tili» oqýlyǵynyń mańyzdylyǵyn eskere otyryp, myna jaittardy usynamyz: birinshiden, ozyq dep tanylǵan oqýlyqty arnaiy Qazaqstan Respýblikasy Úkimetiniń deńgeiinde keńeitilgen alqanyń (kásibi mamandar, depýtattar, qoǵam qairatkerleri, aqparat quraldarynyń ókilderinen quralǵan) ashyq talqysynan ótkizý kerek. Ekinshiden, 1-synypty oqytatyn muǵalimderdiń kásibi biliktiligin arttyrý baǵytynda arnaiy is-sharalardy qolǵa alý kerek. Úshinshiden, «Álippeden» «Ana tiline» ótetin kezeńdegi birizdilik sabaqtastyǵyn tereń igerý úshin muǵalimderge júieli túrde túsindirme jumystaryn júrgizý qajet.
Tórtinshiden, bazalyq oqýlyqtardy ázirleý, saraptamadan ótkizý, basyp shyǵarý isi, uiymdastyrý sharalaryn ashyq ótkizý quziretiniń barlyǵy Úkimette nemese Bilim jáne ǵylym ministrliginde bolýy kerek», - dedi depýtat.
