Фото:FINANCE.kz
Экономист Андрей Чеботарёв салық-бюджет реформасы туралы өз пікірін білдірді, деп хабарлайды Ult.kz.
Реформаны қолдамайтынын жеткізген сарапшы шешімдердің реттілігі мен болжауға болатыны Үкіметтің алдындағы үлкен сұрақ екенін айтты. "Олар жай ғана шешім қабылдауда реттілікті білмейді" деп есептейді. Ол салық-бюджет реформасына қатысты алты түрлі уәж айтты. Бұл туралы Андрея Чеботарёвтың FINANCE.kz telegram арнасына жазылды.
Бірінші. Реформаны ертерек жүргізу керек еді.
Коммуникация жағы толығыман сәтсіз өтті. Жеке өзім үш жылдан бері бізде салық аз екенін және ол міндетті түрде көтерілетінін айтып келемін. Қазіргі және алдыңғы Үкіметтің ешқайсысы бұл мәселелерді көтерген жоқ, бірақ қазір бюджет тапшылығы ұлғайып кетті. Таңдау қалмады деуге болады.
Екінші. Ставканы бұлай күрт көтеріп, шекті мөлшерлемені төмендету керек пе?
Бұл жерде логика бар. Әрине, бұл инфляциялық шокты тудырады, бірақ ол бірден пайда болады және тез сөнеді. Сонымен қатар, егер ставканың өсуі туралы кезең — кезеңімен жарияласа және оны бірнеше жылға созса инфляцияның жалпы жинақталған өсуі жоғары болуы мүмкін, өйткені кез-келген жағдайда бастапқы бағаға жоғары пайыз салады. Сонымен қатар, жоғары инфляция ұзаққа созылуы мүмкін.
Үшінші. Шекті мөлшерлемені төмендету көптеген комментаторлар айтқандай бизнесті көлеңкеге тартпай, шығаруы керек.
Өйткені, ол қазірдің өзінде бөлшектеу салдарынан көлеңкеде қалды -біз мұны мейрамханалар, дәріханалар және дүкендердегі бөлек кассалардан жақсы көріп отырмыз. Жаңа талаптарға байланысты біреу көлеңкеге түсе ме? Әрине. Бірақ төмен шектік мөлшерлемені ескерсек, мұны істеу қиынырақ болады және цифрландыру деңгейіне байланысты ол әлдеқайда айқын көрінеді.
Төртінші. Басқа жол бар ма? Әрине!
Біз Ұлттық қордың есебінен және қарызға ақша алып өмір сүруді жалғастыра аламыз. Мұнда да жаман ештеңе жоқ - әлемнің дамыған елдерінің көпшілігі осылай өмір сүреді. Ұлттық қор бізге 10-15 жылға жетеді, мемлекеттік қарыздың төмен деңгейіне байланысты біз тағы 10-15 жыл несиеге өмір сүре аламыз. Осылайша, біз жергілікті және шетелдік бизнесті төмен салықтарымызбен ұстап тұруды жалғастыра алатын 20-30 жылымыз бар.
Бесінші. Басқа ештеңе шынымен жасай алмайсыз ба?
Біз тек екі шығу жолы қалғанша шыдадық - бәрі жақсы сияқты сыңай танытып, тарифтер мен салықтарды ұстап, балаларымыздың ақшасы мен қарыздар есебінен өмір сүруді жалғастырамыз. Немесе тарифтер мен салықтарды көтереміз. Әрине, бұл жоспар біртіндеп және ұзағырақ уақыт ішінде іске асса ауыр тимейді. Сонымен қатар, адамдарға не және не үшін екенін түсіндіру керек. Бірақ бізде басқа ерекше жол бар сияқты.
Алтыншы. Әлемнің бірде-бір елінде бірде-бір бизнес салық төлеуді ұнатпайды.
Әлемнің бірде-бір еліндегі бірде-бір халық ешқашан өз салықтарын кішкентай деп санамайды және оларды төлегенді ұнатпайды.