ۆلاديمير ۆيننيچەۆسكيي - كەڭەس وداعى تاريحىنداعى ەڭ جاس ەرٸ قاتىگەز سەرييالىق قىلمىسكەرلەردٸڭ بٸرٸ. ول 1923 جىلى سۆەردلوۆسك قالاسىندا دٷنيەگە كەلگەن. 1940 جىلى سوت شەشٸمٸمەن اتۋ جازاسىنا كەسٸلٸپ, 17 جاس 5 ايىندا اتىلعان,, دەپ حابارلايدى ult.kz.
ۆيننيچەۆسكيي 1938–1939 جىلدارى سۆەردلوۆسك, نيجنيي تاگيل جەنە كۋشۆا قالالارىندا ەكٸ مەن تٶرت جاس ارالىعىنداعى بالالارعا كەمٸندە 18 رەت شابۋىل جاساعان. ونىڭ سەگٸزٸ ٶلٸممەن اياقتالعان.
بالالىق شاعى
ۆيننيچەۆسكيي اۋقاتتى وتباسىندا ٶسكەن. ەكەسٸ قالالىق كوممۋنالدىق شارۋاشىلىقتا شەبەر بولىپ جۇمىس ٸستەگەن. ال اناسى ەسەپشٸ بولعان. وتباسى سۆەردلوۆسك ورتالىعىنداعى جەكە ٷيدە تۇرعان.
سول ۋاقىتتىڭ ٶلشەمٸمەن قاراعاندا, ولاردىڭ جاعدايى جاقسى بولعان. ۆلاديميردٸڭ ٶز كوستيۋمٸ, تانك شلەمٸ, شۆەيتسار پىشاعى جەنە بىلعارى اياق كيٸمٸ بولعان. ول سۆەردلوۆسكٸدەگٸ №16 مەكتەپتٸڭ 7-سىنىبىندا وقىعان. ساباق ٷلگەرٸمٸ ناشار بولىپ, بٸر جىلعا سىنىپتا قالىپ قويعان. بٸراق ەن ايتۋعا قاتتى قىزىققان.
العاشقى قىلمىسى
العاشقى بەلگٸلٸ قىلمىسىن ول 1938 جىلدىڭ جازىندا نەمەسە كٷز باسىندا جاساعان.
تٶرت جاسار گەرتا گريبانوۆانى جەكە ٷيدٸڭ اۋلاسىنان الداپ الىپ شىعىپ, باقشاعا اپارعان. سول جەردە قىزدى تۇنشىقتىرىپ, كەيٸن باسىنان اس ٷي پىشاعىمەن كەمٸندە سەگٸز رەت سوققى جاساعان. سوققىنىڭ قاتتى بولعانى سونشا, پىشاق سىنىپ كەتٸپ, ونىڭ بٸر بٶلٸگٸ بالانىڭ باس سٷيەگٸندە قالىپ قويعان.
وسى وقيعادان كەيٸن ۆيننيچەۆسكيي سىنعان پىشاقتى لاقتىرىپ تاستاپ, كەيٸنگٸ قىلمىستارىندا بۇراۋىش پەن جينالمالى پىشاق قولدانعان.
قىلمىستارى
ۆيننيچەۆسكيي قىلمىستى كٶبٸنە سۆەردلوۆسكٸدە جاساعان. بٸراق باسقا قالالارعا دا بارىپ تۇرعان. بٸر شابۋىلدى نيجنيي تاگيلدە, تاعى بٸرٸن كۋشۆادا جاساعان.
ول ۇل بالالارعا دا, قىز بالالارعا دا شابۋىل جاساعان. تەرگەۋ مەلٸمەتٸنشە, ونىڭ ماقساتى بالالارعا سەكسۋالدىق زورلىق جاساۋ بولعان. كەيٸن قۇرباندارىن تۇنشىقتىرىپ ٶلتٸرگەن, كەي جاعدايدا سۋىق قارۋمەن سوققى جاساعان.
بەسٸنشٸ قۇربانى تٶرت جاسار بوريا تيتوۆ بولعان. قىلمىسكەر بالانى شانامەن سىرعاناۋعا شاقىرىپ, يەن جەرگە اپارعان. شابۋىلدان كەيٸن قاردىڭ اراسىنا تاستاپ كەتكەن. بٸراق بوريا امان قالىپ, تەرگەۋشٸلەرگە قىلمىسكەر تۋرالى العاشقى مەلٸمەتتٸ بەرگەن. جەتٸنشٸ شابۋىلىن ول كۋشۆادا ٷش جاسار كاتيا لوبانوۆاعا جاساعان. قىزدى ٶلتٸرٸپ, مەيٸتٸن يٸس شىقپاۋ ٷشٸن شۇڭقىرعا تاستاعان.
كەيٸن ٷش جاسار اليا گۋبينانى ۇرلاپ, وعان بٸرنەشە رەت پىشاق سۇققان. بٸراق قىزدى تەز ٸزدەپ تاپقاندىقتان, ول تٸرٸ قالعان.
ۆيننيچەۆسكيي جىل مەزگٸلٸنە قاراي مەيٸتتەردٸ جاسىرۋ تەسٸلٸن ٶزگەرتٸپ وتىرعان. قىستا قار استىنا كٶمسە, جاز بەن كٷزدە شٶپپەن, بۇتاقپەن جەنە جاپىراقپەن جاۋىپ كەتكەن.
ۇستالۋ سەتٸ
باستاپقىدا پوليتسييا بۇل قىلمىستاردىڭ بەرٸن بٸر ادام جاساعانىن بٸردەن تٷسٸنبەگەن. سەبەبٸ شابۋىلدار ەرتٷرلٸ قالالاردا بولعان. ونىڭ ٷستٸنە اتا-انالار كەيدە پوليتسيياعا بٸردەن جٷگٸنبەگەن.
تەرگەۋشٸلەر قىلمىسكەر بۇرىن سوتتالعان ەرەسەك ادام دەپ ويلاعان. تٸپتٸ ونى 20–25 جاستاعى, سىرت كەلبەتٸ جاس كٶرٸنەتٸن ادام بولۋى مٷمكٸن دەپ بولجاعان.
تەك 1939 جىلدىڭ كٶكتەمٸنٸڭ سوڭىندا عانا بالالارعا جاسالعان شابۋىلداردىڭ بەرٸ بٸر قىلمىسكەردٸڭ قولىنان شىققانى انىقتالعان. سول جىلى سۆەردلوۆسكٸدە پوليتسييا پاترۋلدەرٸ كٷشەيتٸلٸپ, 300-دەن استام ادام ۇستالعان. 1939 جىلدىڭ 24 قازانىندا ۆيننيچەۆسكيي قىلمىس ٷستٸندە قولعا تٷستٸ.
ول ٷش جاسار سلاۆا ۆولكوۆتى ٷيٸنٸڭ ماڭىنان الىپ شىعىا, ترامۆايمەن قالا سىرتىنا اپارعان. كەيٸن ۇيقىدا جاتقان بالانى ورمان جاققا كٶتەرٸپ اپارعان.ال پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸ ونىڭ سوڭىنان ٷنسٸز ەرٸپ وتىرعان. ۆيننيچەۆسكيي بالانى تۇنشىقتىرا باستاعان سەتتە ۇستالعان. وسىلايشا سلاۆا ۆولكوۆ امان قالعان.
تەرگەۋ مەن سوت ٷكٸمٸ
تەرگەۋ كەزٸندە ۆيننيچەۆسكيي قىلمىستارىن مويىنداعان. بەلگٸلٸ بولعانداي, ول جاساعان شابۋىلدارىنىڭ بەرٸن قاعازعا جازىپ, مەتٸندٸ شيفرلاپ ساقتاپ وتىرعان.
ونىڭ اتا-اناسى وبلىستىق گازەتكە مىناداي مەلٸمدەمە بەرگەن:
«بٸز مۇنداي ۇلدان باس تارتامىز جەنە وعان ەڭ اۋىر جازا اتۋ جازاسىن قولدانۋدى تالاپ ەتەمٸز. مۇنداي ازعىنعا كەڭەستٸك وتباسىندا ورىن جوق».
1940 جىلدىڭ 16 قاڭتارىندا سوت ۆيننيچەۆسكييدٸ اتۋ جازاسىنا كەسكەن. ادۆوكاتتىڭ تالابىمەن وعان پسيحياترييالىق ساراپتاما تاعايىندالعان. ساراپشىلار ونى اقىل-ەسٸ دۇرىس دەپ تانىعان.
1940 جىلدىڭ تامىزىندا ٸس قايتا قارالعانىمەن, سوت بۇرىنعى ٷكٸمدٸ ٶزگەرٸسسٸز قالدىرعان. ۆيننيچەۆسكيي كەيٸن جوعارعى سوتقا كەشٸرٸم سۇراپ حات جازعان. ول قىلمىستارىن مويىنداعانىمەن, ٶمٸرٸن ساقتاپ قالۋدى ٶتٸنگەن. الايدا كەشٸرٸم بەرٸلمەدٸ.
1940 جىلدىڭ 11 قاراشاسىندا ۆلاديمير ۆيننيچەۆسكيي 17 جاسىندا اتۋ جازاسىنا كەسٸلدٸ.
