Фото: Ult.kz
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Президент болып сайланғанына 6 жыл толды. Осы орайда Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы ҚСЗИ-дың Алматы өкілдігінде «Қазақстандағы реформалар: негізгі жетістіктер мен даму бағыттары» тақырыбында талқылау өтті, – деп хабарлайды Ult.kz.
КИСИ GPS алаңында жетекші сарапшылар, саясаттанушылар, ғылыми қауымдастық және қоғамдық ұйымдардың өкілдері саяси жаңғырудың негізгі жетістіктерін, соңғы үш жылда еліміздегі саяси, экономикалық және әлеуметтік реформалар саласында жүргізіліп жатқан жүйелі жұмыстарды талқылады. Мәселен, Алматы Азаматтық альянсының төрағасы Қайыржан Әбдіхалықов елдегі қоғамдық кеңестердегі жаңашылдықтарды атап өтті.
Фото: Ult.kz
Қайыржан Әбдіхалықов, Алматы Азаматтық альянсының төрағасы:
«Иә, Президент сайланғалы Азаматтық қоғамға да көңіл бөліне бастады. Мәселен, бізде қоғамдық кеңестердің екі деңгейі бар. Ол локальды-жергілікті қоғамдық кеңестер, қалада болсын, ауданда болсын, сол жердегі әртүрлі қоғамдық бастамаларды және бюджетті бақылайды. Екінші деңгей – орталық деңгей. Ол министрліктердің көбінде және агенттіктің жанында қоғамдық кеңестері бар. Оның рөліне келетін болсақ, қазіргі таңда заң жүзінде мынадай мәселе бар: Қоғамдық кеңестің мүшелері тендерлік комиссияға кіруге қақылы. Ол барлық жерде жоқ деп айта алмаймын, әрине бар. Қазіргі таңда мемлекеттік тапсырыстарға қаншама тендер жүргізеді. Мысалы, бізде қоғамдық кеңестік мүшелерінің саны – 39, бұл негізгі жұмыс емес, қоғамдық жұмыс. Мемлекеттік мекемелер бізде ашық, бірақ өзгерістер енгізу керек. Қоғамдық бақылаудың заңына соның негізінде тек қана қоғамдық кеңестің мүшелері емес, сол қоғамдық бірлестіктердің жетекшілері де осы тендерлік комиссияға кіруге қақылы болуы керек. Өйткені олардың саны көбірек, олар өздерінің мақсатты топтарын жақсы біледі».
Сарапшылар қысқа мерзім ішінде елдің саяси құрылымында елеулі өзгерістер болғанын, соның ішінде саяси жүйенің либерализациясы, Парламент рөлінің күшеюі және билікті орталықсыздандыру үрдісін атап өтті. Сонымен қатар, Мемлекет басшысының әдебиет пен мәдениетке деген ерекше ықыласы да назарға алынды.
Фото: Ult.kz
Бекнұр Қисықов, Алматы қаласы Қоғамдық кеңесінің мүшесі:
«Расында, маңызды мәселелерді көтеріп отырмыз. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Президент болып сайланғалы әдебиет, мәдениетке де ерекше назар аударыла бастады. Кеше өткен Құрылтайда қатты ұнағаны, кітап жайлы. Яғни 23 ақпаннан бастап бізде "Кітап күні" болады. Қазір ерекше күн болады деп белгіленді. Өзім бірнеше кітаптың авторы болғандықтан, маған бұл маңызды. Қазір мәдениет түсіп бара жатыр, әлеуметтік желілерде де мәдениет қалыптаспады. Ал мәдениет кітаптан басталады. Сондықтан Мемлекет басшысының бастамасын қуана қолдап отырмын».
Сондай-ақ сот саласың реформалары (мысалы, Конституциялық Сот құру, азаматтарға өз құқықтарын тікелей қорғауға мүмкіндік беру), өлім жазасына тыйым салу және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл шаралары да қозғалды. Сонымен қатар, Президент Қасым-Жомарт Тоқаев ғылымға да ерекше көңіл бөліп, жас ғалымдарды қолдауда, ғылымға қаржы бөлуде маңызды істер атқарған. Бұл туралы Ұлттық ғылым академиясының Білім және әлеуметтік даму орталығы басшысының міндетін атқарушы баяндап берді.
Фото: Ult.kz
Күлтай Әділова, Ұлттық ғылым академиясының Білім және әлеуметтік даму орталығы басшысының міндетін атқарушы:
«ҚР Президенті жанындағы Ұлттық ғылым академиясы жаңа статуспен құрылып, қызмет атқарып жатыр. Негізі ғылыми қауымдастықтың, оның ішінде жас ғалымдардың қазіргі қоғамдағы туындап жатқан өзекті әлеуметтік проблемаларға әсері үлкен болатыны сөзсіз. Негізі Ұлттық ғылым академиясына жаңа мәртебе берілді. Оған ең жоғары ғылыми ұйым мәртебесі берілді. Қазіргі күні құрылым біраз өзгеріп, негізгі бағыттары бойынша бөлімшелерге бөлініп жатыр. Бұл жердегі мақсат, барлық өңірлердегі жоғары оқу орындарының ғылыми институттарынан белгілі ғалымдарды қосып, белсенде жұмыс атқарамыз. Сонымен қатар, бізде жас ғалымдар кеңесі өте белсенді жұмыс атқарады. Қоғамда болып жатқан негізгі мәселелер біздің ғалымдардың зерттеу тақырыптары, яғни олар сол мәселелрді көтеріп жүр. Біз Ұлттық ғылым академиясының атынан Ұлттық құрылтайға да ұсыныс береміз. Мемлекет тарапынан гранттық қаржыландыру, мега гранттар беріліп жатыр».
Сондай-ақ аталған жиында реформалардың тиімділігі, алдағы даму жолдары, оның ішінде Ұлттық құрылтайда ұсынылған Ішкі саясат тұжырымдамасы, коммерциялық емес ұйымдарға (ҮЕҰ) қатысты заңнамалық өзгерістер, шағын және орта бизнесті қолдау, цифрландыру бағдарламалары мен мемлекеттің жалпы болашақтағы дамуы талқыланды.
Маңызды тақырыптарды талқылауға Алматы Азаматтық альянсының төрағасы Қайыржан Әбдіхалықов, Алматы қаласы Қоғамдық кеңесінің мүшесі Бекнұр Кисыков, «Стратегия» әлеуметтік-саяси зерттеулер орталығы» қоғамдық қорының жетекшісі Гүлмира Илеуова, ҚР Президенті жанындағы ҚР Мемлекеттік басқару академиясының Алматы қаласы бойынша филиалының директоры Айнур Идрисова, ҰАО «Нархоз университетінің» ғалым және коммерциализациялау жөніндегі вице-президенті Жанар Арғынбаева, саяси шолушы Замир Қаражанов, ҚР Президенті жанындағы ҚСЗИ Халықаралық қауіпсіздік бөлімінің бас ғылыми қызметкері Ерболат Сейлеханов, ҚР Президенті жанындағы ҚСЗИ Саяси зерттеулер бөлімінің басшысы Жанар Санхаева және ҚСЗИ-дың Алматы қаласындағы Өкілдігінің жетекшісі Әсел Назарбетова және басқа да сарапшылар қатысты.
Ақбота Мұсабекқызы