15 сәу, 2026 сағат 12:20

15 сәуір – Ұлттық махаббат күні: Қозы мен Баянның мәңгілік хикаясы

Фото: e-history.kz

Бүгін – қазақ жастары үшін ерекше күн. 15 сәуір елімізде Қозы Көрпеш – Баян Сұлу күні, яғни Ұлттық ғашықтар күні ретінде аталып өтеді, деп хабарлайды Ult.kz.

Бұл мереке 2011 жылдан бастап кеңінен танымал бола бастады. Ол Батыстан енген Әулие Валентин күніне балама ретінде ұсынылған. Ал бұл идеяны алғаш рет 1999 жылы қоғам қайраткері Дархан Мыңбай көтерген.

Қазір бұл күн ресми түрде бекітілмесе де, жастар арасында кеңінен тойланады. Ғашықтар бір-бірін құттықтап, сыйлықтар жасап, түрлі мерекелік шаралар ұйымдастырады.

Қозы Көрпеш – Баян Сұлу – қазақ халқының ең көрнекті лиро-эпостық жырларының бірі. Бұл туынды XIII–XIV ғасырлардан бері айтылып, XIX ғасырда қағазға түсірілген.

Жырда бір-біріне қосыла алмаған қос ғашықтың қайғылы тағдыры баяндалады. Қозы мен Баян махаббат жолында талай сынақтан өтеді. Алайда зұлым Қодардың кесірінен Қозы қаза табады. Сүйіктісінен айырылған Баян кек алып, соңында өз өмірін де құрбан етеді.

Олардың махаббаты – адалдықтың, тазалықтың және құрбандықтың символы ретінде халық жадында мәңгі сақталған.

Қозы мен Баянға арналған кесене Қозы Көрпеш – Баян Сұлу мазары еліміздің шығысындағы Аягөз өңірінде орналасқан. Биіктігі шамамен 12 метр болатын бұл тарихи ескерткіш ғасырлар бойы сақталып келеді.

1982 жылы кесене мемлекет қорғауына алынып, тарихи-мәдени мұралар тізіміне енгізілді. Ал 2013 жылы Аягөз қаласында қос ғашыққа арнап ескерткіш орнатылды.

Бүгінгі күн – тек махаббат мерекесі ғана емес, ұлттық құндылықтар мен шынайы сезімнің қадірін еске салатын ерекше дата.