Foto: nvdaily.ruSársenbide ótken Májilis otyrysynda depýtat Elnur Beisenbaev balalardyń jazǵy demalys oryndary máselelerin kóterip, Premer-Ministriniń orynbasary Tamara Dúisenovaǵa depýtattyq saýal joldady dep habarlaidy "Ult Aqparat".
Ol balalardyń jazǵy demalysyn uiymdastyrýda birshama olqylyq bar ekenin aityp ótti.
"Mysaly, byltyr Almaty oblysynyń Uzynaǵash aýylynda balalar lagerin saýnada uiymdastyrǵan. Ol qoǵamda úlken shý týǵyzdy. Osy másele boiynsha sot jýyrda ǵana aiaqtaldy. Kináliler sottalyp, bas bostandyqtarynan airyldy. Sot 2023 jyly kásipker áieldiń 50 balany balalar lageri dep óz jeke mektebine, 300 balany fitnes-ortalyǵy bar monsha keshenine ornalastyrǵanyn anyqtady. Basqa basqa, balaǵa qatysty mundai teris qadamǵa barý – naǵyz bassyzdyq, aqsha úshin ardan attaý emes pe?!
Taǵy bir mysal. Bas prokýratýra 2023 jyly tamyzda Almaty oblysynda ýákiletti organnyń ruqsatynsyz jumys istegen 8 balalar lagerin anyqtaǵan. Olardaǵy jaǵdai da eshbir syn kótermeidi. Sanitariialyq-epidemiologiialyq jáne órt qaýipsizdigi normalary múldem saqtalmaǵan. Sport jáne oiyn alańdary da qaýipsizdik talaptaryna sai emes. Byltyr Qonaev qalasyndaǵy «Báiterek» lagerinde shartta kórsetilgenine qaramastan, balalardyń tiisti demalysy men oqýy uiymdastyrylmaǵan. Sol sekildi Shymkenttegi «Hawaii» lageri órtke qarsy dabyl júiesimen jabdyqtalmaǵan jáne mindettelgen sanitarlyq-epidemiologiialyq qorytyndysyz jumys istegen.
Sondai-aq, 220 balaǵa arnalǵan «Úsh bulaq» lageri is júzinde 310 oqýshy qabyldaǵan. Bylaisha mólsherden tys tyǵyz ornalastyrý balalar densaýlyǵyna teris áser etetini aitpasa da túsinikti. Aita bersek, mundai mysaldar jeterlik. Balalar mundai jazǵy demalys oryndarynda alańsyz tynyǵyp, jańa oqý jylyna tyń kúshpen kelýdiń ornyna, túrli keleńsizdikke ushyrap jatqany ókinishti", -dedi depýtat.
Depýtat Beisenbaevtyń sózinshe balalardyń qaýipsizdigin saqtaý boiynsha jańadan qabyldanǵan zań endi mundai oryndardy eskertýsiz tekserip, talapty saqtamaǵandarǵa naqty shara qoldanýǵa múmkindik beredi. Onyń aitýynsha, ásirese, sý basqan óńirlerdiń balalaryna, múmkindigi shekteýli balalar men ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan jetim balalarǵa erekshe nazar aýdarǵan jón.
Bas prokýratýranyń málimetinshe, 2023 jyly elimizde 848 lager jumys istegen. Onyń ishinde 118 – memlekettik, 100 – jeke, 630 – palatkadaǵy lagerler.
"Balalardyń barlyǵy da qatarlarymen birge jazǵy kanikýlyn kóńildi ári jaily ótkizýge quqyly. Al oǵan qolaily jaǵdai jasaý, demalysty sapaly uiymdastyrý – ortaq mindetimiz", -degen depýtat balalardyń jazǵy demalysyna qatysty joǵarydaǵydai keleńsizderdiń aldyn alý úshin tez arada kelesi sharalardy qolǵa alýdy usyndy:
1. Sý baspaǵan óńirlerdiń ákimdikteri sý tasqynynan zardap shekken óńirlerdiń balalaryna jazǵy saýyqtyrý ortalyqtarynan oryn bólýdi qarastyrǵany jón.
2. Elimizdegi búkil jazǵy balalar lagerleri, saýyqtyrý ortalyqtary men demalys oryndary qaýipsizdigi, tazalyǵy, órt jáne sanitariialyq-gigienalyq jaǵdaiy, demalatyn oryndary, týristik marshrýttarynyń qaýipsizdigi, qutqarý quraldary men jabdyqtarynyń bolýy boiynsha tolyqtai tekserýden ótkizilýi qajet.
3. Jazǵy balalar saýyqtyrý ortalyqtary psiholog mamandarmen, sýǵa shomylýshylardyń qaýipsizdigi jónindegi nusqaýshylarmen qamtamasyz etilýi tiis.
4. Memlekettik satyp alý boiynsha konkýrs ótkizý kezinde áleýmettik, emotsionaldyq, mentaldyq, tildik, intellektýaldyq jáne basqa da erekshelikteri bar balalarǵa inkliýzivtik bilim berý talaptaryn oryndaý kózdelýi tiis.
