02 сәу, 2026 сағат 11:04

Алматы — құрлықтың шахмат жүрегі: World Schools Team Championship 2026 басталады

Фото: Ult.kz/ЖИ арқылы жасалған
2026 жылғы 7–10 сәуір аралығында Алматы Азияның басты шахмат орталығына айналып, жаңа жаһандық циклді ашады. Мұнда FIDE және Халықаралық мектеп шахмат федерациясы (ISCF) ұйымдастыратын World Schools Team Championship 2026-ның азиялық кезеңі өтеді. Бұл форматтағы турнир тарихта тұңғыш рет өткізіліп отыр.

2026 жылы төрт құрлық — Африка, Америка, Азия және Еуропа — өз іріктеу кезеңдерін өткізеді. Әр құрлықтың жеңімпаздары желтоқсанда Гранд-финалда кездесіп, мектеп командалары арасындағы әлем чемпионы атағын сарапқа салады. Алматы бүкіл циклге старт береді.

Азия кезеңіне Азия елдерінен 26 команда қатысады. Қазірдің өзінде Австралия, Бангладеш, Гонконг, Үндістан, Қазақстан, Қытай, Қырғызстан, Малайзия, Моңғолия, Непал, Жаңа Зеландия, Пәкістан, Ресей, Сингапур, Тәжікстан, Түрікменстан, Өзбекстан, Филиппин және Шри-Ланка командалары қатысатынын растады.

Барлық қатысушылар — 8–14 жас аралығындағы мектеп оқушылары (2012 жылғы 1 қаңтар мен 2018 жылғы 31 желтоқсан аралығында туған). Олар тек жалпы білім беретін мектептерді ғана ұсынады. Шахмат академиялары, мамандандырылған клубтар және бірнеше мектептен жиналған құрамаларға қатысуға тыйым салынған. Әр команда төрт негізгі ойыншыдан және бір запас ойыншыдан тұрады. Міндетті шарт: құрамда кемінде бір ұл және бір қыз болуы тиіс.

Қазақстан үш команданы ұсынады:


Астаналық SEED Uniker School — ұлттық іріктеудің жеңімпазы;
Алматылық Махатма Ганди атындағы №92 мамандандырылған лицей — іріктеудің күміс жүлдегері;
Алматылық РФМШ — 2025 жылғы әлем чемпионатының күміс жүлдегері (құрам толық жаңартылды).

Ұлттық іріктеу 14–15 наурызда Астанада өтті. Оған елдің 23 үздік мектеп командасы қатысты. Жеңімпаздар Азия кезеңінде Қазақстан намысын қорғау құқығын алды.

Турнир 8 тур бойынша швейцар жүйесімен өтеді (күн сайын екі тур). Уақыт бақылауы — партияға 45 минут + әр жүріске 10 секунд қосылады. Жеңіс үшін команда 2 ұпай, тең ойын үшін 1 ұпай алады.

Негізгі жарыс бағдарламасынан бөлек, ұйымдастырушылар бай мәдени-білім беру бағдарламасын дайындады.
Балаларға ойын-сауық мастер-класстары, ата-аналар мен мектеп мұғалімдеріне арналған жетекші тренерлер мен гроссмейстерлердің мастер-класстары жоспарланған. Мұғалімдер мен ата-аналарға арналған білім беру сессиялары, Duolingo India-мен бірлескен әлеуметтік жоба (Үндістанның әлеуметтік осал аудандарынан келген қыздар командасы Wild Card алады), Quantum Chess көрсетілімдері, экскурсиялар, QJ League және Footlab футболшыларымен бірлескен жаттығулар, сондай-ақ ұлттық дәстүрлермен танысу — «Асық ату» ойынының көрсетілімі және дәстүрлі тәттілер (ірімшік пен шоколадты жент) дайындауға арналған кулинарлық мастер-класс өтеді.

2026 жыл FIDE және ISCF тарапынан Білім берудегі шахмат жылы деп жарияланды. Бұл — шахматтың сыни ойлау, стратегия, зейін шоғырландыру, есте сақтау, тәртіп және командалық жұмыс дағдыларын дамытудағы рөлін атап өтетін жаһандық бастама. Қазақстан Республикасының Президенті шахматты мектеп біліміне енгізуге ерекше мән береді және оны интеллектуалды ұлт қалыптастырудың маңызды құралы ретінде қарастырады.

World Schools Team Championship 2026 — жай турнир емес, нағыз балалар шахмат фестивалі: ойын, жаңа достар, жарқын әсерлер және шахмат бүгінгі күні заманауи білім беру мен болашақтың ажырамас бөлігі екенін көрсету.