قازاقستاننىڭ ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸ بەلگييالىق كەسٸپكەر ەرٸ بۇرىنعى مۇناي ماگناتى فرەنك مونسترەيدٸ ٸزدەۋگە جارييالادى. ونىڭ ەسٸمٸ بۇعان دەيٸن قاشقىن بانكير مۇحتار ەبليازوۆ تٶڭٸرەگٸندەگٸ داۋلاردا بٸرنەشە رەت اتالعان بولاتىن, دەپ حابارلايدى ult.kz.
ٸزدەۋ تۋرالى اقپارات باس پروكۋراتۋرانىڭ قۇقىقتىق ستاتيستيكا پورتالىندا جارييالاندى. مەلٸمەتكە سەيكەس, 61 جاستاعى بەلگييالىق ازاماتقا قاتىستى ٸزدەستٸرۋ ٸسٸ 20 مامىر كٷنٸ استانادا تٸركەلگەن. ٸستٸ قازاقستان ۇقك-نٸڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەتٸ جٷرگٸزٸپ جاتىر.
اشىق دەرەككٶزدەردەگٸ مەلٸمەت بويىنشا, فرەنك مونسترەي – مۇناي-گاز سالاسىنداعى ٸرٸ ينۆەستورلاردىڭ بٸرٸ. ول 2004 جىلى بۇرىن Zhaikmunai اتاۋىمەن بەلگٸلٸ بولعان Nostrum Oil & Gas كومپانيياسىن ساتىپ العان. كەيٸن كومپانييا لوندون قور بيرجاسىنا شىعارىلىپ, قازاقستاننىڭ باتىسىنداعى مۇناي-گاز جوبالارىن يگەرۋمەن اينالىسقان.
بٸرقاتار حالىقارالىق جارييالانىمدا مونسترەيدٸڭ ەسٸمٸ بتا بانكٸ ٸسٸ جەنە ەبليازوۆپەن ىقتيمال بايلانىستار اياسىندا اتالعان. مەلٸمەتتەرگە قاراعاندا, 2017 جىلى لوندون جوعارعى سوتى بتا بانكٸ تالاپتارىنىڭ اياسىندا مونسترەيمەن بايلانىستى قۇرىلىمداردىڭ كەي اكتيۆتەرٸنە شەكتەۋ قويعان.
ال 2018 جىلى Organized Crime and Corruption Reporting Project جۋرناليستەرٸ جٷرگٸزگەن زەرتتەۋدە وفشورلىق كومپانييالار ارقىلى ٶتكەن 440 ميلليون دوللار كٶلەمٸندەگٸ كٷمەندٸ قارجى وپەراتسييالارى تۋرالى ايتىلعان. تەرگەۋشٸلەر بۇل قاراجات مونسترەيگە قاتىسى بولۋى مٷمكٸن قۇرىلىمدار ارقىلى قوزعالعانىن مەلٸمدەگەن.
الايدا فرەنك مونسترەي ٶزٸنە تاعىلعان كٷدٸكتەردٸ جوققا شىعارعان. ول جۋرناليستەرگە بەرگەن تٷسٸنٸكتەمەسٸندە ٶزٸن ەبليازوۆتىڭ “سەنٸمدٸ ادامى” بولماعانىن ايتىپ, جاعدايدى بۇرىنعى بيزنەس قاتىناستارىنان تۋعان قارجىلىق داۋلارمەن بايلانىستىرعان.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا قازاقستان تاراپى بەلگييالىق كەسٸپكەرگە قاتىستى ٸزدەستٸرۋ اياسىندا قانداي ناقتى ايىپ تاعىلعانىن رەسمي تٷردە جارييالاعان جوق.
