قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ بٷگٸنگٸ جولداۋىندا ەلٸمٸزدٸڭ ودان ەرٸ ساياسي, ەكونوميكالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك جاڭعىرۋىنىڭ باستى باعدارىن ايقىنداپ, جاڭا ەدٸل قوعام – جاڭا قازاقستاننىڭ بازالىق ينستيتۋتتارىن قالاي قۇرۋ كەرەكتٸگٸ تۋرالى ايتىپ بەردٸ.
بٸزدٸڭ بەرٸمٸز دە مەملەكەتتٸڭ ەكونوميكالىق ٶركەندەۋٸنەن كەيٸن «الدىمەن ەكونوميكا, سودان كەيٸن ساياسات» دەگەن قاعيدات قوعامدى دەموكراتييالاندىرۋعا, ەلٸمٸزدٸڭ بٷكٸل حالقىن يگٸلٸككە قول جەتكٸزۋٸنە الىپ كەلەدٸ دەپ ٷمٸتتەنگەن ەدٸك.
بٸراق, بٸزدٸڭ قوعام ەكٸ ەلەمگە: باي جەنە كەدەي ادامدارعا بٶلٸنٸپ كەتتٸ. ال بۇل ەلەۋمەتتٸك ەدٸلەتسٸزدٸك پەن تەڭسٸزدٸكتٸ تۋدىرىپ قانا قويماي, ەكونوميكانىڭ تۇراقتى دامۋىنا كەدەرگٸ بولادى.
سوندىقتان پرەزيدەنتكە جاڭا قازاقستاندى قۇرىلىسىن ونىڭ ساياسي بازيسٸن قايتا قۇرۋدان باستاۋعا تۋرا كەلەدٸ.
ەڭ الدىمەن, بٸز سۋپەر-پرەزيدەنتتٸك باسقارۋ فورماسىنان كٷشتٸ پارلامەنتٸ بار پرەزيدەنتتٸك رەسپۋبليكاعا كٶشەتٸنٸمٸزدٸ اتاپ ٶتكەن جٶن. بۇل بيلٸك ينستيتۋتى مەن ەلدٸڭ تۇراقتى دامۋىنىڭ وڭتايلى تەڭگەرٸمٸن قامتاماسىز ەتەدٸ. مۇنداي ساياسي جٷيە كەزٸندە قازاقستاندا جەكە تۇلعاعا تابىنۋ, بيلٸككە دەگەن فاۆوريتيزم مەن مونوپولييا بولمايدى دەپ ويلايمىز.
ەندٸ مەجٸلٸس دەپۋتاتتارى سايلاۋشىلارمەن تٸكەلەي سايلاۋ ارقىلى ٸشٸنارا ماجوريتارلىق نەگٸزدە سايلاناتىن بولادى. دەپۋتاتتاردى پارتييالىق تٸزٸمدەر بويىنشا ۇسىنۋعا قاتىستى بۇل جەردە دە پروگرەسسيۆتٸ دەموكراتييالىق ٶزگەرٸستەر بولادى, ساياسي پارتييالاردى تٸركەۋ ايتارلىقتاي جەڭٸلدەتٸلەدٸ, ولاردى قالىپتاستىرۋدىڭ كارتەلدٸك قاعيداتى ۇمىتىلمايدى, ياعني پارتييانىڭ سايلاۋداعى جەڭٸسٸن تەك بەسەكەلەستٸك ايقىندايدى.
پرەزيدەنت پارتييا مٷشەسٸ بولۋدان باس تارتۋ تۋرالى دانا شەشٸم قابىلدادى. بۇل پارتييالىق جٷيەنٸ قالىپتاستىرۋ كەزٸندە اشىق بەسەكەلەستٸك كٷرەسكە كەپٸلدٸك بەرەدٸ. ەكٸمدەر مەن ولاردىڭ ورىنباسارلارىنا پارتييا فيليالدارىندا قىزمەت اتقارۋعا تىيىم سالۋدى زاڭنامالىق تۇرعىدان بەكٸتۋدٸ اسا ماڭىزدى دەپ سانايمىن.
سەناتتىڭ جۇمىسىن ٸشتەي بٸلەتٸن سەناتور رەتٸندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ قوس پالاتالى پارلامەنتتٸ نەگە قولداعانى ماعان تٷسٸنٸكتٸ. ول پارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ سانى تۋرالى ەمەس, ولاردىڭ جۇمىس ساپاسىنا قاتىستى بولىپ وتىر. بٸزدٸڭ اتقارۋشى بيلٸك جۇمىسىنداعى باستى پروبلەما ەل بيۋدجەتٸندەگٸ قاراجاتتىڭ جەتٸسپەۋشٸلٸگٸ ەمەس, ولاردى تيٸمدٸ پايدالانۋعا بايلانىستى دەپ سانايمىن. قاراپايىم تٸلمەن ايتقاندا, ەگەر ەر دەپۋتات ٷكٸمەتكە ونىڭ جۇمىسىنىڭ ەلسٸز جاقتارىن كٶرسەتٸپ, ەكونوميكانى تيٸمدٸ باسقارۋعا مەجبٷر ەتسە, وندا بٸزدٸڭ ٶمٸرٸمٸز ەلدەقايدا جاقسى بولار ەدٸ. مەنٸڭ ويىمشا, پرەزيدەنت بٸزدٸڭ قوعامىمىز ٷشٸن دەل وسىنداي ىقپالدى پارلامەنتتٸ قالىپتاستىرۋ ٷشٸن قاجەتتٸ نەگٸز قالايدى.
بٷگٸن ەسكەري قاقتىعىستار, سانكتسييالىق سوعىستار بٸزدٸڭ دەل جانىمىزدا ٶرشي تٷسٸپ, قاڭتار وقيعالارىنان قورقىنىشتى ساباق العان كەزدە جەر جٷزٸندە, ونىڭ ٸشٸندە ٶز ەلٸمٸزدە بەيبٸتشٸلٸكتٸڭ قانشالىقتى نەزٸك ەكەنٸن تٷسٸنە باستادىق.
سوندىقتان بٸزدٸڭ مەملەكەتتٸلٸگٸمٸزدٸ, قورعانىس قابٸلەتٸمٸزدٸ نىعايتۋىمىز كەرەك, ال ول ٷشٸن حالىق قولداعان, تٸگٸنەن تٷسەتٸن قۋاتتى بيلٸك قاجەت.
بٷگٸن مەملەكەت باسشىسى ەلٸمٸزدٸڭ ەكونوميكالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك دامۋىنىڭ ناقتى باعدارلاماسىن ۇسىندى, بٸراق ول ازاماتتىق قوعام جاڭعىرمايىنشا تولىق كٶلەمدە ٸسكە اسا الماۋى ىقتيمال. بۇل دامىعان ەلدەر جەتٸستٸگٸنٸڭ قۇپيياسى, وندا ەربٸر ازامات دەموكراتييالىق دامۋ ينستيتۋتتارى ارقىلى مەملەكەتتٸ باسقارۋعا قاتىسادى, ال ولاردىڭ قۇقىقتىق قوعامىنىڭ نەگٸزٸ – زاڭ ٷستەمدٸگٸ بولىپ تابىلادى.
قازٸر بٸزدٸڭ ازاماتتارىمىزدىڭ مەملەكەتتٸك بيلٸككە دەگەن سەنٸمٸن ارتتىرۋ اسا ماڭىزدى. سوندىقتان باستالعان ٶزگەرٸستەردٸ توقىراتپاي, پرەزيدەنتتٸڭ باعىتىن بٷكٸلحالىقتىق قولداۋ قاجەت. سونداي-اق جايلى جەرگە وتىرىپ الىپ بەرٸن تٷگەلدەي سىنعا الا بەرمەي, ەرقايسىمىزدىڭ ناقتى ٸستە بەلسەندٸ بولۋىمىز اۋاداي قاجەت.
اقىلبەك كٷرٸشباەۆ,
پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى
