Gagaringe qatysty el estimegen úsh qupiia konverttiń syry ashyldy

Gagaringe qatysty el estimegen úsh qupiia konverttiń syry ashyldy
Rolls Press/Popperfoto via Getty Images/Getty Images. Sýrette: Iýrii Gagarin

1961 jyldyń 12 sáýiri adamzat tarihyndaǵy eń aitýly kúnderdiń biri retinde este qaldy. Dál osy kúni Iýrii Gagarin ǵaryshqa ushqan alǵashqy adam atanyp, búkil álemge tanyldy. Bul tarihi sapar ǵarysh dáýiriniń bastalýyna jol ashty, dep ult.kz tilshisi dalanews.kz saityna silteme jasap habarlaidy.

Derekterge súiensek, alǵashqy minýttarda ushý josparǵa sai ótken. Alaida sapardyń 67-minýtynda tejeý júiesi qosylǵan kezde tehnikalyq aqaý baiqalǵan. Júie qajetti qýatty tolyq bere almai, eseptelgen kórsetkishten tómen nátije kórsetken.

Osynyń saldarynan "Vostok" kemesi jetkilikti deńgeide baiaýlamai, belgilengen baǵyttan aýytqi bastaǵan. Atmosferanyń tyǵyz qabatyna kirgen sátte ǵarysh kemesi baqylaýsyz ainalyp ketken.

Sol kezde Gagarin óte aýyr júktemeni sezinip, kemeniń syrtqy qabaty otqa oranǵanyn kórgen. Ol efir arqyly: "Men janyp baramyn, qosh bolyńdar, joldastar", – dep habar bergeni aitylady.

Keiin bul qubylystyń atmosferaǵa engen kezde bolatyn qalypty protsess ekeni belgili bolǵan. Iaǵni kemeniń syrtqy qabaty qyzǵanymen, bul ǵaryshkerdiń mindetti túrde qaza tabatynyn bildirmegen.

Málimetterde Gagarinniń jerge katapýlt arqyly aman-esen qonǵany aitylady. Degenmen ushý barysynda barlyǵy 11 túrli tótenshe jaǵdai tirkelgen.

Sol kezeńde keńestik tarap ǵaryshker aman oralmaýy nemese basqa memlekettiń aýmaǵyna qonýy múmkin ekenin de eskergen. Sondyqtan aldyn ala birneshe stsenarii daiyndalyp, halyqaralyq deńgeide áreket etý joldary oilastyrylǵan.

Osy maqsatta úsh qupiia konvert ázirlengen. Birinshi konvertte Gagarinniń sapary sátti aiaqtalǵan jaǵdaida jariialanatyn quttyqtaý mátini bolǵan. Ekinshi konvert ǵaryshker qaza tapqan jaǵdaida oqylatyn qaiǵyly málimdemege arnalǵan. Al úshinshi konvert Gagarin basqa eldiń aýmaǵyna qonǵan jaǵdaida halyqaralyq kómek suraý úshin daiyndalǵan.

Baqytyna qarai, sol kúni tek birinshi konvert ashyldy. Iýrii Gagarin Jerge aman oralyp, adamzat tarihyndaǵy tuńǵysh ǵaryshker retinde máńgilikke aty qaldy.