#
#
Жексенбі 26/02/2017

Ұлт тарихы

  • Жошы хан меркіт емес

    • 24/05/2016
    • 0
    • 411
    Кеңес дәуірінде Жошы ханды меркіттің ұлы дегенді ешкім де, айтпаушы еді. Бұл мәселеге ешкім де мән бермеген, өйткені, Жошы кім болса, ол болсын, Шыңғыс хан жауыз еді. Сондықтан, Жошының тарихына қазіргідей ешкім де, үңіліп жатпаған. Мен болсам, он бес жасымда Жошының Шыңғыс қағанның ұлы екенін нақты білген едім. Өйткені, осы кезімде менің қолыма «Маңғол-татарлар жөніндегі толық сипат» атты кітәп тиді. (Мен-да Бей-лу). Бұл кітәпті, анығын айтқанда нағыз дереккөзді Қытайдың елшісі Чжао Хун жазған еді. Чжао Хун өзі түрік тектес адам болған. Қытайларға қызмет жасаған соң, солардың Чжао деген әулеттік (династиялық) атауын алған. Шын аты Ғұн болса керек. Осы кісі Шыңғыс ханның маңғолдарына барып солармен түрік тілінде аудармашысыз сөйлескен. Пекинде наместник болған Мұқалымен кездесіп, содан Шыңғыс ханның әулеті жөнінде көптеген мәліметтер алған. Мұқалының маңғол дегендердің кімдер екенін білмегендігін Қойшығара ағамыз да айтқан еді. Мұқалы Чжао Хунға өздерінің түрік екендерін айтқан.
  • Шу өңіріндегі алапат ашаршылық

    • 24/05/2016
    • 0
    • 68
    ХХ ғасырдың 30-жылдарында Қазақстанда ұжымдастыру саясаты шаруалардың еркінен тыс күшпен жүргізілгені белгілі. Коммунистік партияның 1927 жылғы ХҮ съезі ауыл шаруашылығын ұжымдастыру бағытын жариялады. Ұжымдастыру және сонымен бірге отырықшыландыру халықтың ғасырлар бойы қалыптасқан көшпелі өркениет негізінде жасалған дәстүрлі мал шаруашылығын күйретіп, қазақ қоғамының әлеуметтік негізінің жойылуына әкеп соқты, соның салдарынан тұтас халық алапат ашаршылықты басынан кешірді. Кеңестік тарихнамада ашаршылық шындығы жасырылды. Большевиктік билік қазақ халқының 1930-1933 жылдардағы ауыр жағдайын патшалық Ресейдің отарлау саясаты мен 1918-1920 жылдардағы азамат соғысы және халықтың сауатсыздығынан туындаған себептер деп ақталды. Ашаршылықтың ақиқатын ашуға сол кезде өкіметтің тарапынан қатаң тыйым салынды. Тек еліміз тәуелсіздік алғаннан кейін ғана тарихшы-ғалымдар қазақ еліндегі 30-жылдардағы адамзат тарихындағы ең қасіретті апаттың себептері мен зардаптарын жан-жақты зерттеуге кірісті.
  • Толстой мен Шәкәрім немесе ұлылар аңсаған хақ жолы

    • 24/04/2016
    • 0
    • 109
    Ұлы жазушы ғана емес, кемеңгер ойшыл Лев Толстой өзінің шытырман тағдыры мен құпияға толы ғұмырымен кейінгі зерттеушілер мен сан мыңдаған оқырманына ойлануға негіз болатын терең сыр қалдырып кетті. Толстойдың «Соғыс және бейбітшілік», «Анна Каренина» сынды әлем прозасының жауһарларын тудырған қайталанбас суреткерлігі өз алдына үлкен бір тақырып. Ал оның ақиқат пен Жаратушы турасындағы пікірлері мен ұстанымдары, ұлы жазушының бізге әлі толық ашылып бітпеген бөлек бір әлемі болып отыр. Осыған дейін орыс классигінің жалпы дін мен сенімге, сондай-ақ, Исламға қатысы жайлы біршама зерттеулер мен құнды деректер жарық көрді. Алайда, бұл тараптағы пікірлер мен жорамалдар күні бүгінге дейін бір тоқтамға келген жоқ. Әсіресе, кемеңгердің Ислам дініне қатысы туралы пікірлер сан қилы. Шешімі даулы әрі құпияға толы бұл түйінді мәселеге, ұлы қаламгердің Христиан діні мен Ислам туралы көзқарасы, кемеңгердің өз заманында мұсылман әлемінің ойшылдары мен Шәкәрім Құдайбердіұлымен болған рухани үндестігі біраз анықтық береді деп ойлаймыз.
  • Шыңғыс Қаған арғықазақ — алшын

    • 22/04/2016
    • 0
    • 191
    «Киелі қазақтың Мәңгі Елі – реалды географияда емес, біздің санамыз бен түйсігімізде, яғни әрбір қазақтың ішінде орналасқан, әбден тұмшаланып шаң басып, танылмай жатқан «ішкі елімізде».
  • Әмірхан Балқыбек. Қара бала ұлы қаған болғанда

    • 17/04/2016
    • 0
    • 812
    «Наполеон қылышпен бастаған iстi мен қаламмен аяқтаймын» дептi ұлы Бальзак. Және бұл сөздi қағазға түсiрiп, жұмыс бөлмесiнiң көзге түсер көрнектi жерiне iлiп қойыпты. Бұл сөз өзара итырқылжың қаңқасап болып қырқысып жатқан француз халқының басын (Наполеон билiк басына келген кез ел iшiнде азамат соғысы жүрiп жатқан болатын – Ә.Б.) бас-аяғы бес-он жылда жұмылған жұдырықтай тастүйiн етiп бiрiктiре бiлген, бiрiктiрiп қана қоймай жауынгер халықтардың да қатарына қоса алған қарапайым корсикалық жiгiттiң ел алдындағы ерен еңбегiне тағзым ретiнде айтылған болар.
  • Абай және ұлттық идея

    • 17/04/2016
    • 0
    • 266
    «Абай және ұлттық идея» деген тіркес тосындау естілуі мүмкін. Себебі Абай лексиконында «ұлт» деген сөз жоқ және «ұлттық идея» деген ұғым біз үшін тым соны, ол бүгінгі таңда жиі айтылып, талқыланып жүр, әрі әртүрлі мағынада қолданылуда. Бірақ Абай сияқты данышпанның даналығы да сонда: ол әрқашан заманауи. Әр ұрпақ өз заманының проблемасын таба алады Абайдан, онымен сырласады, ақылдасады, ой салыстырады, сұрағына жауап іздеп, оның шешімін де ала алады. Бұрынғы ағаларымыз бен бүгінгі буын сияқты, келер ұрпақ та Абайға барады, Абайды оқиды, таңырқайды, басын шайқайды. Абайды зерделейді, өзінше таниды, толғақты мәселелерді Абай арқылы түсінеді. Міне, біз де бүгін өмір талабы алға тартып отырған өзекті проблема бойынша Абайға ден қойып отырмыз.
  • Шыңғыс хан ордасы қай тілде сөйлеген?

    • 16/04/2016
    • 0
    • 118
    Бұдан бұрын да Шыңғысхан тақырыбына арнап әртүрлі басылымдарда бірнеше мақала жариялағаным көпшілік оқырманға мәлім болса керек-ті. Сондағы көтерілген мәселенің бірі – Шыңғыс хан ордасы қай тілде сөйлеген, мемлекеттің ресми тілі қайсы тіл еді деген төңіректе болған-ды. Өйткені, халық тарихын зерттеуде этнолингвистиканың алатын орны ерекше. Адамзат тарихында айтулы терең із қалдырғанымен, замандас тарихшылары әртүрлі атап, әртүрлі сипаттағандықтан, олардың анық кім екені беймәлім болып қалған көне халықтардың нәсілін анықтаудағы жалғыз құрал, міне, осы тіл болып келеді.
4 5 6 7 8 9 10 11 12 13
БАННЕР